Mein Garten - Tìm bản sắc cảnh quan từ những giá trị của nơi chốn

Bản sắc của một không gian cảnh quan được hình thành từ đâu: hình ảnh văn hóa được đưa vào thiết kế, hệ thực vật của địa phương hay cách con người sống cùng thiên nhiên? Với Mein Garten, hành trình tìm kiếm câu trả lời bắt đầu từ những đặc điểm sẵn có của mỗi địa điểm. Từ cảnh quan nghỉ dưỡng tại Làng Mít đến đồ án công viên phía Đông sông Ka Long, cách tiếp cận ấy được thể hiện qua việc tổ chức không gian dựa trên địa hình, cây xanh, mặt nước và nhu cầu sử dụng.

Bắt đầu từ những gì nơi chốn đã có

Thành lập từ năm 2015, Mein Garten hoạt động trong lĩnh vực thiết kế và thi công kiến trúc cảnh quan. Sau hơn một thập kỷ, đơn vị tham gia các dự án thuộc nhiều loại hình, từ nghỉ dưỡng, nhà ở đến đô thị, công nghiệp và không gian công cộng. Sự khác biệt về quy mô và công năng đặt ra yêu cầu tìm hiểu từng địa điểm trước khi xác lập ngôn ngữ thiết kế. 

Với Mein Garten, nơi chốn là cơ sở để bắt đầu một dự án cảnh quan. Địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng, cây xanh hiện hữu, mặt nước và văn hóa địa phương đều là những yếu tố cần được xem xét trong mối quan hệ với kiến trúc và hoạt động của con người. Một khu nghỉ dưỡng ven đô có thể bắt đầu từ vườn cây lâu năm, một công viên ven sông lại cần giải quyết bài toán kết nối không gian công cộng với đời sống đô thị. 

Theo cách này, tìm kiếm bản sắc không chỉ dừng ở việc lựa chọn một hình ảnh hay họa tiết mang tính nhận diện. Bản sắc còn nằm trong cách đường dạo nương theo địa hình, khoảng sân được tổ chức dưới tán cây, hay mặt nước trở thành một phần của trải nghiệm không gian. Những lựa chọn ấy giúp đặc điểm địa phương tham gia trực tiếp vào cấu trúc thiết kế. 

Bản sắc, thẩm mỹ, nhân văn, bền vững và công nghệ là 5 giá trị Mein Garten đặt vào quá trình làm nghề. Trong bài toán thiết kế, các giá trị này cần được chuyển thành những lựa chọn cụ thể: tổ chức không gian phù hợp với người sử dụng, cân nhắc điều kiện tự nhiên, kết nối cảnh quan với kiến trúc và lựa chọn giải pháp có thể triển khai, chăm sóc trong thực tế.

Tập thể nhân sự của Mein Garten

Những dự án tiêu biểu của Mein Garten

Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch thác Bản Giốc, xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng 

Khu du lịch thác Bản Giốc, Cao Bằng (Ảnh: Mein Garten)

Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch Thác Bản Giốc là một trong những dự án có quy mô lớn Mein Garten tham gia.

Nằm trong không gian cảnh quan đặc trưng của Cao Bằng, dự án đặt ra bài toán tổ chức một khu du lịch gắn với địa hình và cảnh quan tự nhiên của khu vực. Ở quy mô quy hoạch, việc xác định mối quan hệ giữa các không gian du lịch, cảnh quan và hệ thống hạ tầng trở thành một phần quan trọng trong quá trình hình thành tổng thể.

Thiết kế cảnh quan Quần thể Khu du lịch sinh thái Bà Nà – Suối Mơ, hạng mục Bà Nà Casino 

Khu du lịch sinh Bà Nà - Suối Mơ (Ảnh: Vietnam.vn)

Tại Quần thể Khu du lịch sinh thái Bà Nà – Suối Mơ, Mein Garten tham gia thiết kế cảnh quan cho hạng mục Bà Nà Casino.

Với một dự án nằm trong quần thể du lịch sinh thái, cảnh quan được đặt trong mối quan hệ với tổng thể thay vì xử lý như một không gian độc lập. Thiết kế vì vậy cần đảm bảo sự kết nối giữa công trình, không gian xanh và các khu vực hoạt động trong toàn khu.

Thiết kế cảnh quan Khu đô thị mới Tây Nam Việt Trì, thành phố Việt Trì, Phú Thọ 

Khu đô thị mới Tây Nam Việt Trì - Palm Manor

Khu đô thị mới Tây Nam Việt Trì – PALM MANOR có quy mô khoảng 56,47 ha, nằm tại phường Minh Nông, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Trong dự án này, bài toán cảnh quan được đặt trong tổng thể phát triển đô thị, gắn với nhu cầu sinh hoạt của cư dân và tổ chức các không gian sử dụng chung.

Bên cạnh yêu cầu về kết nối và tiện ích, dự án cũng hướng đến việc đưa những yếu tố văn hóa địa phương vào không gian đô thị. Các họa tiết truyền thống, vật liệu và hình ảnh gợi nhắc đến đời sống bản địa có thể trở thành nguồn tham chiếu cho thiết kế, góp phần tạo nên dấu ấn riêng cho không gian công cộng và cảnh quan khu ở.

Với đặc trưng là vùng đất gắn với văn hóa thời đại Hùng Vương, Phú Thọ đem đến những chất liệu văn hóa đáng chú ý trong quá trình tìm kiếm ngôn ngữ thiết kế. Việc kết hợp các yếu tố này với nhu cầu sử dụng đương đại đặt ra yêu cầu cân bằng giữa bản sắc địa phương, tính thẩm mỹ và khả năng vận hành của một khu đô thị mới.

Thiết kế cảnh quan Tomodachi Retreat – Làng Mít, Sơn Tây, Hà Nội

Tomodachi Retreat – Làng Mít

Hoàn thành năm 2019, Tomodachi Retreat – Làng Mít là dự án do Mein Garten thiết kế và thi công cảnh quan, phối hợp với đơn vị thiết kế kiến trúc 1+1>2. Trên khu đất rộng khoảng 1,7 ha tại Sơn Tây, Hà Nội, dự án hướng đến không gian nghỉ dưỡng gần gũi thiên nhiên, lấy cảm hứng từ cảnh quan và nếp sống làng quê Bắc Bộ.

Hiện trạng khu đất có 38 cây mít và 13 cây bưởi, cùng địa hình cao ở khu vực trung tâm và thấp dần về phía hồ. Những yếu tố này trở thành dữ liệu quan trọng để tổ chức cảnh quan. Vườn cây gợi nhắc không gian làng quê Bắc Bộ, đồng thời cung cấp nền tảng cho việc bố trí các khoảng sân, lối đi và không gian nghỉ ngoài trời.

Từ khu vực sinh hoạt cộng đồng ở trung tâm, các đơn vị lưu trú và khoảng sân được bố trí đan xen với cây xanh, kết nối về phía mặt nước. Cách tổ chức này tạo nên những lớp chuyển tiếp giữa công trình, vườn và hồ, để trải nghiệm nghỉ dưỡng gắn với cảnh quan của khu đất.

Điểm đáng chú ý ở Làng Mít là mối quan hệ giữa thiết kế kiến trúc và cảnh quan. Vị trí công trình, khoảng mở và không gian ngoài trời được xem xét cùng địa hình và thảm thực vật. Trong tổng thể ấy, cảnh quan tham gia định hình cách con người di chuyển, dừng lại và sử dụng không gian, thay vì chỉ xuất hiện ở bước hoàn thiện hình ảnh công trình.

Làng Mít được ghi nhận qua các giải thưởng kiến trúc trong nước và quốc tế, trong đó có danh hiệu Công trình xanh của năm 2019 thuộc Ashui Awards và giải Vàng ARCASIA Awards for Architecture 2020 ở hạng mục công trình nghỉ dưỡng. Đây là những ghi nhận dành cho công trình; đóng góp của Mein Garten nằm ở phần thiết kế và thi công cảnh quan trong sự phối hợp với các bên tham gia dự án.

Thiết kế cảnh quan Khu công nghiệp Phù Ninh, Phù Ninh, Phú Thọ 

Khu công nghiệp Phù Ninh, Phù Ninh, Phú Thọ

Mein Garten tham gia thiết kế cảnh quan Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Phù Ninh, Phù Ninh, Phú Thọ.

Đây là một trong những loại hình cho thấy phạm vi của kiến trúc cảnh quan có thể mở rộng từ các công trình nghỉ dưỡng, nhà ở đến những khu vực sản xuất và công nghiệp. Tại đây, cảnh quan được tổ chức trong tổng thể hạ tầng khu công nghiệp, góp phần tạo nên các không gian xanh và kết nối giữa những khu vực chức năng.

Quy hoạch chi tiết Công viên phía Đông sông Ka Long, Móng Cái, Quảng Ninh

Kế hoạch Quy hoạch chi tiết Công viên phía Đông sông Ka Long, Móng Cái, Quảng Ninh

Ở quy mô đô thị, đồ án Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Công viên phía Đông sông Ka Long, Móng Cái, Quảng Ninh mở rộng cách tiếp cận của Mein Garten sang không gian công cộng ven sông. Với quy mô lập quy hoạch 94.460 m², đồ án đạt Giải Bạc tại Giải thưởng Quy hoạch đô thị Quốc gia lần thứ IV, kỳ giải VUPA 2024.

Nếu Làng Mít bắt đầu từ vườn cây và địa hình của một khu nghỉ dưỡng, đồ án Ka Long đặt dòng sông vào trung tâm câu chuyện thiết kế. Hình thái uốn lượn của sông cùng các giá trị lịch sử, văn hóa địa phương trở thành nguồn tham chiếu cho việc tổ chức không gian.

Phương án đề xuất hệ thống quảng trường, vườn hoa, đường dạo, khu vui chơi và các tiện ích ven sông. Những thành phần này được tổ chức thành mạng lưới không gian công cộng, hướng đến phục vụ hoạt động nghỉ ngơi, giao tiếp, văn hóa và giải trí của người dân cùng du khách.

Ở đây, bản sắc được tìm kiếm đồng thời ở hình thức và công năng. Ngôn ngữ thiết kế lấy cảm hứng từ dòng sông cần đi cùng khả năng kết nối các khu vực, tạo điểm dừng và mở ra những cách tiếp cận mặt nước. Qua đó, câu chuyện địa phương được chuyển thành trải nghiệm có thể diễn ra trong đời sống hằng ngày.

Ka Long là một đồ án quy hoạch, vì vậy các giải pháp trên cần được hiểu là đề xuất và mục tiêu thiết kế. Giá trị sử dụng thực tế còn phụ thuộc vào quá trình triển khai, quản lý và vận hành. Sự phân biệt này cũng cho thấy một yêu cầu của kiến trúc cảnh quan: ý tưởng cần được tiếp tục theo dõi khi chuyển từ bản vẽ sang không gian sống.

Khu nghỉ dưỡng Jiva Hoalu Retreat

Khu nghỉ dưỡng Jiva Hoalu Retreat

Tọa lạc tại thung lũng đền Thái Vi, Ninh Bình, Khu nghỉ dưỡng Jiva Hoalu Retreat có diện tích khoảng 32.000 m², do Công ty Cổ phần Mein Garten tư vấn thiết kế cảnh quan. Dự án hướng đến việc kết hợp vẻ đẹp tự nhiên của vùng đất cố đô với không gian nghỉ dưỡng hiện đại, đồng thời chú trọng sự hài hòa giữa công trình, cây xanh và địa hình xung quanh.

Điều kiện nắng, gió và khí hậu địa phương là những yếu tố được cân nhắc trong phương án thiết kế. Hệ thống cây xanh nhiều tầng, cây bóng mát, thảm thực vật và các khu vực nghỉ có mái che được định hướng nhằm tạo bóng râm, duy trì sự thông thoáng và nâng cao trải nghiệm ngoài trời. Bên cạnh đó, việc lựa chọn cây trồng và hoa có hương thơm góp phần tạo nên những trải nghiệm cảnh quan đa giác quan, gắn kết không gian nghỉ dưỡng với thiên nhiên. Thông qua cách tiếp cận này, dự án hướng đến một không gian nghỉ dưỡng hài hòa với bối cảnh Ninh Bình, nơi các yếu tố tự nhiên và văn hóa địa phương trở thành nguồn cảm hứng cho thiết kế.

Bản sắc được tiếp nối trong đời sống

Sau hơn một thập kỷ hoạt động, hành trình của Mein Garten tiếp tục xoay quanh câu hỏi về bản sắc cảnh quan Việt Nam trong những điều kiện phát triển mới. Từ vườn cây ở Làng Mít đến dòng sông Ka Long, các dự án cho thấy những điểm khởi đầu khác nhau để tìm kiếm ngôn ngữ thiết kế phù hợp với địa phương.

Tuy nhiên, một không gian mang bản sắc còn cần được nhìn qua cách con người sử dụng và gắn bó với nó. Cây xanh phát triển theo thời gian, nhu cầu cộng đồng thay đổi, các hạng mục cần được chăm sóc và điều chỉnh. Vì vậy, chất lượng cảnh quan cần được đánh giá cả ở thời điểm hoàn thành lẫn trong quá trình vận hành.

Đó cũng là hướng tiếp cận Mein Garten theo đuổi: bắt đầu từ những giá trị của nơi chốn, tổ chức chúng bằng tư duy thiết kế đương đại và tìm kiếm sự kết nối với đời sống. Qua từng dự án, câu hỏi về bản sắc được cụ thể hóa bằng những lựa chọn về không gian, cây xanh, mặt nước và cách con người hiện diện trong cảnh quan.