Đồ án sinh viên tiêu biểu: Quy hoạch công viên nghĩa trang Đại Ngàn

Thông tin đồ án:

• Sinh viên:Phạm Huỳnh Hiếu
• Tên đồ án: Quy hoạch công viên nghĩa trang Đại Ngàn
• GV Hướng dẫn: Ths. KTS Tôn Nữ Yến Nhi
• Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng
• Giải nhì hạng mục quy hoạch cảnh quan

Lý do chọn đề tài

Quỹ đất đô thị Đà Nẵng đang dần hạn hẹp vì tốc độ gia tăng dân số, cùng tình trạng quá tải tại các nghĩa trang hiện hữu, đòi hỏi phải có một mô hình nghĩa trang mới, hiện đại và bền vững hơn. Việc xây dựng Công viên nghĩa trang Đại Ngàn sẽ vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng đất an táng, vừa góp phần nâng cao chất lượng không gian đô thị, bổ sung mảng xanh và tạo nên cảnh quan hài hòa, văn minh cho thành phố.

Dự án còn mang ý nghĩa sâu sắc về văn hóa - tâm linh khi tạo dựng một không gian tưởng niệm trang nghiêm, gìn giữ các giá trị truyền thống và là nơi thể hiện lòng biết ơn của cộng đồng đối với tổ tiên. Bên cạnh đó, việc quy hoạch công viên nghĩa trang theo hướng sinh thái giúp bảo vệ môi trường, duy trì cân bằng hệ sinh thái, cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ nguồn nước tự nhiên.

Về mặt kinh tế, công viên nghĩa trang Đại Ngàn sẽ mở ra cơ hội phát triển dịch vụ tang lễ, du lịch tâm linh và tạo thêm nhiều việc làm, từ đó đóng góp vào sự phát triển bền vững của địa phương. Với tiềm năng lớn của khu vực Hòa Phú - Hòa Vang về không gian và hạ tầng, dự án không chỉ phù hợp với định hướng phát triển tổng thể mà còn đem lại giá trị lâu dài cho cộng đồng.

Giới thiệu khu đất

Vị trí của khu đất so với thành phố Đà Nẵng

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đồ án

Đối tượng nghiên cứu của đồ án bao gồm: không gian và cảnh quan công viên nghĩa trang (khu an táng, mảng xanh, hồ nước và công trình phụ trợ); hệ thống hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ như giao thông, cấp thoát nước, chiếu sáng và nhà tang lễ; tác động môi trường và sinh thái; các yếu tố văn hóa - tâm linh của cộng đồng; công tác quản lý, bảo trì và an ninh; cùng với những ảnh hưởng kinh tế - xã hội như phát triển dịch vụ, du lịch và tạo việc làm cho địa phương.

Các cơ sở nghiên cứu đồ án

Các cơ sở về chức năng, công nghệ và môi trường của công viên nghĩa trang được xác định nhằm đảm bảo tính hiệu quả, bền vững và phù hợp với nhu cầu cộng đồng.

Về chức năng, công trình đóng vai trò chính trong mai táng và tưởng niệm, cung cấp không gian chôn cất hoặc hỏa táng trang nghiêm cùng các khu vực tưởng niệm, bia mộ và không gian thăm viếng yên tĩnh. Các chức năng bảo vệ môi trường được chú trọng thông qua quản lý chất thải, nước thải và duy trì cảnh quan xanh sạch, kết hợp với hệ thống dịch vụ hỗ trợ như nhà tang lễ, khu lễ tân, phòng chờ và các tiện ích phục vụ gia đình.

Ngoài ra, dự án còn hướng đến giá trị văn hóa, giáo dục thông qua không gian nghiên cứu, tìm hiểu phong tục và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Khu vực cây xanh và cảnh quan được phát triển như một công viên sinh thái, gắn với hạ tầng kỹ thuật hoàn chỉnh gồm giao thông, điện, nước, chiếu sáng và an ninh.

Về công nghệ, công viên nghĩa trang áp dụng các giải pháp hiện đại như công nghệ xử lý nước thải, chất thải rắn và khí thải; sử dụng vật liệu xanh thân thiện môi trường; đồng thời triển khai hệ thống quản lý thông minh nhằm tối ưu hóa vận hành.

Về môi trường, dự án tập trung bảo vệ đất và nguồn nước, tạo cảnh quan sinh thái hài hòa, duy trì hệ sinh thái tự nhiên và áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng, bao gồm sử dụng năng lượng tái tạo để giảm thiểu tác động đến môi trường.

Cơ sở pháp lý

Các công trình nghĩa trang tương tự

Cơ sở lý thuyết tôn giáo

Cơ sở lý thuyết tôn giáo

Cơ sở lý thuyết các hình thức mai táng

Cơ sở tính toán

Phân tích hiện trạng

Khu đất thực hiện đồ án nằm tại phường Hòa Phú, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, với tổng diện tích khoảng 167,35 ha. Phía Bắc giáp quốc lộ 14G, phía Đông tiếp giáp các đồng ruộng và một số khu dân cư nhỏ, phía Tây và phía Nam giáp với rừng. Vị trí này cho phép công viên nghĩa trang khai thác ưu thế về không gian rộng rãi, yên tĩnh, đồng thời kết nối thuận lợi với các khu vực lân cận.

Khí hậu nơi đây mát mẻ, ổn định với gió biển giúp không khí thông thoáng, tạo điều kiện tốt cho cảnh quan xanh và hệ sinh thái phát triển. Tuy nhiên, khu đất hiện đang sử dụng chủ yếu là đất trồng rừng và cây lâu năm nên việc chuyển đổi mục đích sử dụng còn gặp nhiều khó khăn về thủ tục và chi phí giải phóng mặt bằng cũng khá lớn.

Địa hình gồ ghề, thiếu quỹ đất phẳng cũng gây khó khăn cho việc thi công và quy hoạch, đồng thời đòi hỏi các giải pháp kỹ thuật hợp lý để đảm bảo an toàn, nhất là trong mùa mưa bão. Giao thông hiện tại chưa thuận tiện, đường hẹp và chưa kết nối trực tiếp với quốc lộ, tuy nhiên khu đất có tiềm năng mở rộng mạng lưới giao thông trong tương lai.

Khu vực dân cư xung quanh thưa thớt, ít ảnh hưởng đến hoạt động nghĩa trang, nhưng cần chú trọng đến công tác đối thoại, truyền thông để người dân hiểu và đồng thuận với dự án. Ngoài ra, biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan cũng là thách thức cần được tính toán trong quy hoạch và thiết kế.

Phân tích hiện trạng khu đất như sau:

Hiện trạng vi khí hậu

Hiện trạng phong thủy khu đất

Hiện trạng địa hình

Hiện trạng thực vật

Hiện trạng sử dụng đất

Hiện trạng tổng hợp

Ý tưởng thiết kế

Ý tưởng thiết kế của đồ án lấy cảm hứng từ thuyết Ngũ hành, vận dụng năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ để tạo nên sự cân bằng hài hòa giữa thiên nhiên và phong thủy trong công viên nghĩa trang. Mỗi khu vực trong công viên được thiết kế dựa trên đặc trưng riêng của từng yếu tố, mang lại cảm giác khác biệt nhưng vẫn hòa hợp tổng thể.

Khu Kim: Thiết kế với vật liệu kim loại, đá trắng sáng, kết hợp các hình khối sắc nét, ánh kim lấp lánh tạo cảm giác mát mẻ, mạnh mẽ và tinh tế. Khu vực này có thể sử dụng tượng kim loại hoặc điểm nhấn với phun nước, cùng các loại cây có màu xanh ánh bạc hoặc trắng.

Khu mộ hành Kim

Khu mộ hành Kim

Khu nghỉ chân hành Kim

Khu Thủy: Tập trung vào mặt nước như hồ, suối, thác nước, sử dụng các gam màu xanh và trắng tạo cảm giác mát lạnh, thanh tịnh. Thiết kế các tiểu cảnh nước mềm mại, đa dạng nhằm tăng sự thư giãn và yên bình.

Khu mộ hành Thủy

Khu Mộc: Trồng nhiều cây xanh lớn, sử dụng vật liệu gỗ tự nhiên tạo không gian xanh mát, yên bình. Có thể có đường mòn uốn lượn qua rừng cây, điểm xuyết bằng các bức tường gỗ hoặc đá mộc mạc, thể hiện sự tươi mới và sức sống phát triển.

Khu mộ hành Mộc

Khu Hỏa: Sử dụng các gam màu đỏ, cam, vàng nổi bật trong vật liệu trang trí như gạch đá đỏ, đèn lồng và các yếu tố ánh sáng rực rỡ. Không gian mang cảm giác ấm áp, sinh động, kích thích sự sáng tạo và năng lượng.

Khu mộ hành Hỏa

Khu Thổ: Là khu trung tâm, sử dụng các yếu tố đất như gỗ, mài sẫm, gốm sứ với tông màu nâu vàng đậm, tạo cảm giác ấm cúng, mộc mạc, mang đậm nét văn hóa và nghệ thuật truyền thống.

Khu mộ hành Thổ

Tổng thể thiết kế không chỉ mang tính biểu tượng văn hóa - tâm linh sâu sắc mà còn tạo ra môi trường đa dạng, hài hòa giữa thiên nhiên và con người, góp phần nâng cao giá trị thẩm mỹ và chất lượng không gian của công viên nghĩa trang.

Khu quy hoạch được tổ chức thành các khu vực chức năng chính:

• Khu an táng: Bao gồm mộ phần, bia mộ, xen kẽ không gian cây xanh tạo cảm giác thanh bình.
• Khu tưởng niệm: Gồm các công trình thờ cúng, đài tưởng niệm, phục vụ người dân thăm viếng và tưởng nhớ.
• Khu cây xanh, vườn hoa: Không gian thư giãn, kết hợp yếu tố tôn nghiêm với cảnh quan cây cối, hoa lá.
• Khu thờ cúng, hành lễ: Dành cho các nghi thức tôn giáo và cầu nguyện.
• Khu dịch vụ: Cung cấp nhà tang lễ, bãi đỗ xe, cửa hàng hoa và các tiện ích hỗ trợ khác.
• Khu cộng đồng: Không gian tổ chức hoạt động văn hóa, kỷ niệm và kết nối cộng đồng.
• Khu hồ và cảnh quan nước: Tạo điểm nhấn yên bình với hồ, suối, đồng thời cải thiện vi khí hậu và cảnh quan sinh thái.

Công trình khu hành chính

Khu vực cổng chào

Công trình Phật giáo

Trục cảnh quan tiếp đón

Khu tín ngưỡng Phật giáo

Vườn dạo

Công trình dịch vụ

Khu hành chính

Đồ án Quy hoạch Công viên nghĩa trang Đại Ngàn hướng đến xây dựng một không gian an táng trang nghiêm, một nơi yên bình để tưởng nhớ người đã khuất và mang lại sự thư thái cho người thăm viếng. Việc áp dụng giải pháp quy hoạch sinh thái còn giúp bảo vệ môi trường tự nhiên, hạn chế ô nhiễm và gìn giữ nguồn nước ngầm, góp phần quan trọng vào phát triển bền vững, quản lý hiệu quả quỹ đất, giải quyết tình trạng quá tải tại các nghĩa trang cũ và đảm bảo sử dụng đất hợp lý theo định hướng đô thị hóa của thành phố Đà Nẵng. Ngoài ra, công trình cũng mở ra cơ hội phát triển du lịch tâm linh, dịch vụ tang lễ và tạo thêm việc làm, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương. Với những giá trị tổng hòa đó, đề tài mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc và đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của khu vực Hòa Vang nói riêng và thành phố Đà Nẵng nói chung.

Nguồn: Tạp chí Kiến trúc